İran Savaşı, Hava Yollarını Aksatıyor: Kanser İlaçları Tehlikede

İran Savaşı'nın patlak vermesi, bölgedeki sağlık hizmetlerini olumsuz etkiliyor. ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan bu çatışmalar, Körfez bölgesindeki hava yollarında ciddi aksaklıklara neden oldu. Bu durum, kanser tedavisi gibi hayati öneme sahip ilaçların tedarikinde büyük sıkıntılar yaşanmasına yol açıyor. Uzmanlar, özellikle soğuk zincir gerektiren ilaçların sevkiyatındaki gecikmelerin, hastanelerdeki stokların hızla tükenmesine neden olabileceğini belirtiyor.

İran Savaşı ve İlaç Tedarik Zinciri

28 Şubat 2023 tarihinde başlayan İran Savaşı, bölge genelinde büyük bir kaosa yol açtı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, İran'ın karşı misillemeleri ile birleşince, hava kargo taşımacılığı ciddi şekilde etkilendi. Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi önemli hava kargo merkezlerinin kapanması, ilaç ve gıda gibi temel ürünlerin hareketini durma noktasına getirdi. Sektör yöneticileri, bu durumun özellikle kısa raf ömrüne sahip kanser ilaçlarının tedarikinde büyük sorunlar yaratabileceğini vurguluyor.

Uzmanlar, ilaçların teslimatında yaşanan gecikmelerin, hastanelerde dört ila altı hafta içinde stokların tükenmesine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, kanser hastaları için hayati riskler taşıyor. Kanser tedavisi için gerekli olan ilaçların zamanında ulaşmaması, hastaların tedavi süreçlerini olumsuz etkileyebilir.

Alternatif Rotalar ve Yeni Çözümler

Küresel hava kargo taşımacılığının beşte birinden fazlasının bu çatışmalardan etkilendiği belirtiliyor. İlaç şirketleri, Dubai ve Doha gibi devre dışı kalan merkezler yerine alternatif rotalar oluşturmaya çalışıyor. Avrupa ile Asya arasındaki sevkiyatların bir kısmı, Çin veya Singapur üzerinden yönlendiriliyor. Ayrıca Suudi Arabistan’ın Cidde ve Riyad havalimanlarından kara yoluyla taşıma yapılması planlanıyor. İstanbul ve Umman da alternatif güzergahlar arasında yer alıyor.

• Dubai Havalimanı
• Doha Havalimanı
• Suudi Arabistan Havalimanları
• İstanbul Havalimanı
• Umman Havalimanları

Deniz yolu taşımacılığı ise, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar ve uzun sefer süreleri nedeniyle, soğuk zincir gerektiren ilaçlar için pratik bir çözüm sunmuyor. Bu nedenle, hava taşımacılığına olan ihtiyaç daha da artmış durumda.

Soğuk Zincir ve Ambalaj Sorunları

Kanser ilaçları gibi yüksek maliyetli ve hassas ürünlerde teslimat gecikmeleri, hastaların tedavi süreçlerinin bozulmasına neden olabilir. Lojistik firmaları, sürekli değişen hava sahası kısıtlamaları nedeniyle 24 saat boyunca yeni rotalar belirlemeye çalışıyor. Ancak artan yakıt maliyetleri ve uzayan transit süreleri, taşıma ücretlerini yukarı çekiyor. Soğuk zincir koridorlarının bir gecede kurulması mümkün değil. Bu nedenle, kritik sevkiyatların aktarma noktalarında risk altında kalabileceği belirtiliyor.

Ayrıca, tedarik zincirindeki aksaklıkların yalnızca ilaçlarla sınırlı kalmadığı, ambalaj ürünlerinde de kıtlık riskinin bulunduğu ifade ediliyor. Serum torbası plastikleri ve ilaç şişesi tıpaları gibi küçük parçaların eksikliği, tüm dağıtım sürecini durdurabiliyor. Moody’s ve diğer sektör analizlerine göre, bu durumun uzun vadede ciddi sorunlar yaratabileceği öngörülüyor.

Sektör temsilcileri, şu an için stok yönetimi ve önceliklendirme ile krizin kontrol altında tutulduğunu ifade etse de, çatışmaların uzaması durumunda hem Körfez hem de Asya pazarlarında hayati öneme sahip tıbbi malzemelerin kritik seviyelere düşebileceği belirtiliyor. Bu nedenle, bölgedeki gelişmeler dikkatle izleniyor.