Tunceli Valisinden çok tartışılacak açıklama
AkÅŸam gazetesinden Kadir Merkit ve Ersin Bal a özel demeç veren Mustafa TaÅŸkesen adeta ezberleri bozdu
AkÅŸam gazetesinin özel haber logosuyla verdiÄŸi röportajda Vali TaÅŸkesen, çok tartışılacak açıklamalarda bulundu.
Ä°ÅŸte o özel haber:
Topal Osman ın Heykeli Dikiliyorsa Seyit Rıza nın da Olmalı
Vali TaÅŸkesen, Tunceli Belediyesi nce yaptırılan Seyit Rıza heykeli için önce suç duyurusunda bulundu, ardından da Atatürk ün komutanıyken güvenlik güçleriyle girdiÄŸi çatışmada öldürülen Topal Osman ın heykeli Giresun a dikiliyorsa, Tunceli halkı için dini ritüel olan Seyit Rıza nın heykeli de dikilmeli dedi
BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan ın Sakarya mitinginde yeniden gündeme getirdiÄŸi Dersim isyanına iliÅŸkin tartışmalar dinmiyor. Bu kez de Tunceli Valisi Mustafa TaÅŸkesen, Dersim isyanının elebaşı olduÄŸu gerekçesiyle idam edilen Seyit Rıza hakkında ezber bozan açıklamalar yaptı. AKÅžAM a konuÅŸan Vali TaÅŸkesen, Mustafa Kemal Atatürk ün Muhafız Alayı Komutanıyken, Trabzon Milletvekili Ali Åžükrü Bey i öldürüp, güvenlik güçleriyle girdiÄŸi çatışmada hayatını kaybeden Topal Osman ın heykeli Giresun a dikiliyorsa, Tunceli halkı için dini bir ritüel olan Seyit Rıza nın heykeli de dikilmeli dedi. Daha önce BaÅŸbakanlık Ä°nsan Hakları BaÅŸkanlığı ve Giresun ValiliÄŸi görevlerinde bulunan TaÅŸkesen in açıklamaları ÅŸöyle:
VALÄ°LÄ°K MAKAMINDA Ä°KÄ° ÅžAPKAM VAR
- Bu topraklar çok dramatik olaylara sahne oldu. 1935 ila 1938 yılları arasında yaÅŸanan ve tarihe Dersim isyanı adıyla geçen süreç, bu olayların en kanlı bölümü. Dersim isyanının elebaşı olduÄŸu gerekçesiyle tartışmalı bir yargılama sürecinin ardından Kasım 1937 de asılarak idam edilen Seyit Rıza, aradan 73 yıl geçmesine raÄŸmen Tunceli halkının gözünden ve gönlünden silinmemiÅŸtir. Çünkü; Seyit Rıza her ÅŸeyden önce dini bir ritüel. Peygamber soyundan gelen bir Alevi dedesi.
- Temsil ettiÄŸim valilik makamında iki ayrı ÅŸapkam var. Ä°lki devleti ve hükümeti, diÄŸeri ise Tuncelilileri temsil ediyor. Devletin valisi olarak, bir isyanın elebaşı olduÄŸu gerekçesiyle idam edilen ve hakkında iade-i itibar kararı bulunmayan Seyit Rıza nın heykeli için suç duyurusunda bulunmak zorundayım. Ben rutin bir iÅŸlemi yerine getirdim ve konuyu yargıya havale ettim.
FARKLILIKLARI GÖZ ARDI EDEMEYÄ°Z
- Milleti temsil eden ikinci ÅŸapkama gelince; ben bu koltukta Tuncelililere hizmet etmek için oturuyorum. Bu hizmet milletin farklılıklarını ve deÄŸerlerini göz ardı edilerek yapılamaz. Tuncelililer, peygamber soyundan gelen, Alevi dedesi olarak önemli bir dini figür olan Seyit Rıza yı isyancı kimliÄŸiyle deÄŸil bu özellikleriyle ruhani bir lider olarak görüyor. Seyit Rıza nın heykelinin bulunduÄŸu yer adeta bir ziyaret yeri gibi.
- Bu ülkede Mustafa Kemal Atatürk ün Muhafız Alayı Komutanlığı nı yaparken bir milletvekilini öldürüp güvenlik güçlerine teslim olmayıp hükümete baÅŸkaldıran Topal Osman ın heykeli Giresun a dikiliyorsa, Seyit Rıza gibi manevi bir liderin heykeli de Tunceli ye dikilebilmeli. Devlet tutarlı olmak zorundadır. Bu heykel devletle Tunceli halkının kucaklaÅŸmasının önemli bir adımıdır.
Yargılama 14 gün sürdü
Dersim in Lirtik Köyü nde 1862 de doÄŸan Seyit Rıza, yörenin önemli aÅŸiret önderlerinden Seyit Ä°brahim in oÄŸlu. Tunceli Kanunu kapsamında 1936 da bölgeye çok sayıda asker sevk edilmesi ve yeni karakollar inÅŸa edilmesi üzerine Seyit Rıza, General Abdullah AlpdoÄŸan dan inÅŸaatlara son verilmesini istedi. Ancak AlpdoÄŸan, inÅŸaatların devam edeceÄŸini bildirdi. Ortam gerilince aÅŸiretlere yönelik operasyonlar baÅŸlatıldı. Seyit Rıza nın arabulucu olarak Elazığ a gönderdiÄŸi oÄŸlu Bıra Ä°brahim bir asker tarafından öldürüldü. Seyit Rıza da 1937 de hükümet yetkilileriyle görüÅŸmek üzere gittiÄŸi Erzincan da tutuklandı. 14 günlük yargılamanın ardından 18 Kasım 1937 de idam edildi.
Giresunlular kahraman diyor
1883 Giresun doÄŸumlu Topal Osman , Atatürk ün, 19 Mayıs 1919 dan itibaren yanından ayırmadığı Muhafız Kıtası Komutanı ydı. Zamanla kontrolden çıkan Topal Osman 1923 te Trabzon vekili Ali Åžükrü Bey i boÄŸarak öldürdü. Dönemin BaÅŸbakanı Rauf Orbay, Atatürk ten Topal Osman ın yargılanması için izin aldı. Ancak, Topal Osman güvenlik güçleriyle girdiÄŸi çatışmada vuruldu. Cesedi günlerce teÅŸhir edildi.
Polise, Müdahale etmeyin dedim
- Yürürlükteki mevzuatlarda heykellerin dikilip kaldırılması konusunda bir düzenleme yok. Bu konuda önemli bir hukuki boÅŸluk var. Tunceli Belediyesi tarafından yaptırılan Seyit Rıza heykeli de aynı hukuki boÅŸluktan hareketle dikildi. Birileri polis müdahale eder, devletle halk karşı karşıya gelir diye hesap yapmış olabilir. Ancak; bu konuda son derece hassas davrandık. Tunceli Valisi olarak heykelin açılışına müdahale edilmemesi için polise talimat verdim. Böylece birilerinin Seyit Rıza heykelinin açılışını siyasi bir ranta dönüÅŸtürmelerinin önünü de kesmiÅŸ olduk.
